Redactie is onontbeerlijk als je een boek schrijft. Gewoon omdat je je boek zo perfect mogelijk wilt hebben. Dus je levert je manuscript in bij een redacteur en die loopt dat he-le-maal na. Controleert op tijdlijn, op herhalingen, op de rode draad, op logica, op delen die weggelaten of toegevoegd kunnen worden, etc. Vervolgens controleert diezelfde redacteur op spelling, grammatica, taal- en schrijffouten en interpunctie. (Note: werkwijze kan per redacteur afwijken.)
Omdat je als auteur (of uitgever) betaalt voor deze dienst, mag je verwachten dat dit ook goed gebeurt en is de verwachting dat je manuscript ná de redactie 100% correct is.
Maar is dat ook zo? Mag je dat echt wel verwachten?
Bianca Walraven zegt: "Een redacteur moet een kleinere foutmarge hebben dan een tekstschrijver. Toch is ook een redacteur niet voor 100% perfect. De juiste persoon heeft een foutpercentage van 0,05% tot 0,1%. Je hebt die tekst van 600 woorden laten schrijven en wil hem nog eens laten checken op taal en spelling. Na het redactiewerk mag de tekst theoretisch gezien nog 0,6 fouten bevatten. Vertaal je dit naar een tekst van 1000 woorden dan mag hier maximaal één fout in staan."
Bianca Walraven zegt: "Een redacteur moet een kleinere foutmarge hebben dan een tekstschrijver. Toch is ook een redacteur niet voor 100% perfect. De juiste persoon heeft een foutpercentage van 0,05% tot 0,1%. Je hebt die tekst van 600 woorden laten schrijven en wil hem nog eens laten checken op taal en spelling. Na het redactiewerk mag de tekst theoretisch gezien nog 0,6 fouten bevatten. Vertaal je dit naar een tekst van 1000 woorden dan mag hier maximaal één fout in staan."
Kort gezegd betekent dit dat er in een manuscript van 60.000 woorden er maximaal 60 fouten in 'mogen' staan. Dus: een typefout, een spellingsfout, een grammaticale error, etc.
Persoonlijk vind ik dit wat veel. Zeker omdat de auteur of uitgever mij als redacteur juist betaalt om die fouten te voorkomen! Ik zal dan ook altijd proberen om dit percentage omlaag te halen voor mijzelf. Maar - en met ervaring komt wijsheid - ik weet dat ook ik foutjes weleens over het hoofd zie. Terwijl ik elk manuscript minimaal 4x van begin tot einde doorneem. Woordblindheid, noemen ze dat.
Het is me nu al 2x overkomen dat de uitgever waar ik voor redigeerde een fragment plaatste uit een uit te geven boek, en ik daar onmiddellijk een fout in ontdekte. Waarbij ik mijzelf voor m'n kop sloeg omdat ik deze niet eerder had ontdekt! Dus ik die uitgever een bericht sturen, correctie erbij, paginanummer waar de fout stond, etc., met het schaamrood op mijn kaken.
En toch... Het kan. Het kan gewoon gebeuren dat ik als redacteur iets over het hoofd ziet. Dat er ergens overheen gelezen wordt. Een vaag excuus, want nogmaals: de auteur of uitgever betaalt om het werk zo goed mogelijk uitgevoerd te laten worden. Maar ook een redacteur is maar een mens, dus een foutje is zó gemaakt. En, gek genoeg: dat mag dus ook.
Daarom kan ik als redacteur ook niet genoeg benadrukken dat alle manuscripten ná de redactie nog een keer mogen worden doorgenomen door één of nog liever meer (liefst taalkundig onderlegde) proeflezers, die dit soort foutjes eruit kunnen vissen (al dan niet na de eerste proefdruk) zodat als het boek eenmaal wordt uitgegeven, het zo foutloos mogelijk is. Ik heb ook niet voor niets de service dat ná het lezen door die proeflezer(s) het manuscript op hun aanwijzingen kosteloos wordt aangepast.
Persoonlijk vind ik dit wat veel. Zeker omdat de auteur of uitgever mij als redacteur juist betaalt om die fouten te voorkomen! Ik zal dan ook altijd proberen om dit percentage omlaag te halen voor mijzelf. Maar - en met ervaring komt wijsheid - ik weet dat ook ik foutjes weleens over het hoofd zie. Terwijl ik elk manuscript minimaal 4x van begin tot einde doorneem. Woordblindheid, noemen ze dat.
Het is me nu al 2x overkomen dat de uitgever waar ik voor redigeerde een fragment plaatste uit een uit te geven boek, en ik daar onmiddellijk een fout in ontdekte. Waarbij ik mijzelf voor m'n kop sloeg omdat ik deze niet eerder had ontdekt! Dus ik die uitgever een bericht sturen, correctie erbij, paginanummer waar de fout stond, etc., met het schaamrood op mijn kaken.
En toch... Het kan. Het kan gewoon gebeuren dat ik als redacteur iets over het hoofd ziet. Dat er ergens overheen gelezen wordt. Een vaag excuus, want nogmaals: de auteur of uitgever betaalt om het werk zo goed mogelijk uitgevoerd te laten worden. Maar ook een redacteur is maar een mens, dus een foutje is zó gemaakt. En, gek genoeg: dat mag dus ook.
Daarom kan ik als redacteur ook niet genoeg benadrukken dat alle manuscripten ná de redactie nog een keer mogen worden doorgenomen door één of nog liever meer (liefst taalkundig onderlegde) proeflezers, die dit soort foutjes eruit kunnen vissen (al dan niet na de eerste proefdruk) zodat als het boek eenmaal wordt uitgegeven, het zo foutloos mogelijk is. Ik heb ook niet voor niets de service dat ná het lezen door die proeflezer(s) het manuscript op hun aanwijzingen kosteloos wordt aangepast.
Geen enkele auteur wil 'fouten' in zijn/haar boek. Het moet gewoon perfect zijn! Snap ik. En toch... het is een feit dat pas rond de 5e druk van een boek álle foutjes eruit zijn gehaald. Want hoe vaak je ook iets leest, herleest en overleest, er blijft altijd wel iets staan.
En hoewel de eindverantwoordelijkheid altijd bij de auteur ligt, voel je je als redacteur tóch ellendig als er toch nog een foutje wordt ontdekt, hoe klein ook.
En fouten maken - laten we wel wezen - vindt niemand leuk! Ook al is het maken van fouten nog zo menselijk...
Geen opmerkingen:
Een reactie posten